Eva Waij en Marieke Wolfsen over het Expertisecentrum van VierTaal en Kentalis

‘Is je taalonderwijs op orde, dan heb je daar op alle gebieden profijt van’

Marieke Wolfsen (links) en Eva Waij van VierTaal

VierTaal en Kentalis zijn twee landelijk opererende schoolbesturen die onderwijs aanbieden aan kinderen met een taalontwikkelingsstoornis (TOS) of die kampen met gehoorproblemen. ‘Cluster 2’ heet deze vorm van gespecialiseerd onderwijs officieel. VierTaal en Kentalis willen hun kennis over kinderen met taalproblemen graag beschikbaar stellen aan het reguliere onderwijs. In januari van dit jaar zijn ze daarvoor, in eerste instantie als pilot voor twee jaar, begonnen met de inrichting van een Expertisecentrum. Eva Waij en Marieke Wolfsen van VierTaal vertellen over de gedachten achter het Expertisecentrum, en de cursus die VierTaal aanbiedt aan teams in de onderbouw voor kinderen met spraaktaalproblemen.

Veel problemen van kinderen zijn terug te voeren op taalproblemen. Bij slechts een deel van deze kinderen wordt officieel een TOS vastgesteld, waarna zij aanspraak kunnen maken op begeleiding vanuit cluster 2-onderwijs. “Dat is eigenlijk jammer”, vertellen Eva en Marieke, “want onze aanpak werkt goed voor alle kinderen die midden in een kwetsbare taalontwikkeling zitten. Er zijn veel kinderen in Amsterdam die opgroeien in een taalarme omgeving. Deze kinderen hebben geen stoornis, maar hebben wel baat bij een intensieve, gestructureerde taalaanpak zoals wij die bieden binnen cluster 2.”

Hoe geef je goed taalonderwijs? 

Door een Expertisecentrum op te zetten, kunnen VierTaal en Kentalis beter tegemoet komen aan de vragen vanuit scholen om hulp bij de ontwikkeling van goed taalonderwijs. “Wij bieden scholing en coaching aan voor leerkrachten en intern begeleiders. De vraag daarbij is steeds: hoe geef je goed taalonderwijs? Vanuit het Expertisecentrum begeleiden we geen leerlingen; daar hebben we onze ambulante dienst voor. Ons doel is om expertise over te dragen, zodat het taalonderwijs op school verbetert, en de scholen misschien minder kinderen hoeven te verwijzen naar het speciaal onderwijs. We streven niet naar opheffing van het speciaal onderwijs – er zullen altijd kinderen zijn voor wie een tijdelijk verblijf op een cluster 2-school de beste oplossing is – maar wel dat meer kinderen in de buurt de begeleiding kunnen krijgen die zij nodig hebben. Wij ondersteunen die beweging van harte, en zijn daarom al vanaf het begin nauw betrokken bij BEN in de Buurt.”

Wat het Expertisecentrum in feite doet, is bijdragen aan de versterking van de basisondersteuning op scholen. Maar is dat niet eigenlijk een taak van de Pabo’s? Zou je niet van iedere leerkracht mogen verwachten dat zij goed taalonderwijs weet te geven? “Dat is misschien zo”, zeggen Eva en Marieke. “Tegelijk moeten leerkrachten heel veel kunnen. Ze worden opgeleid als generalist. Veel kinderen in Amsterdam hebben net wat meer nodig. Wij kunnen ze dat beetje extra kennis geven, zodat het taalonderwijs als geheel verbetert, en alle kinderen daar baat bij hebben.”

Cursus-VierTaal

Cursus voor de onderbouw

Dat doet VierTaal onder meer met de cursus Kinderen met Spraaktaalproblemen in de Onderbouw die dit schooljaar (2023-2024) is gestart. De cursus is ontwikkeld door oud-medewerker Mieke Kröner die voor haar pensionering heel graag haar kennis en ervaring wilde vastleggen en kunnen overdragen. De cursus is een combinatie van e-learning, praktijkopdrachten in de eigen klas en coaching aan de hand van de vraag: waar loop je tegenaan? In zes modules komen verschillende aspecten van taalonderwijs aan bod. Onderdeel van de cursus is ook een oudertraining over de vraag: wat kun je zelf doen aan de taalontwikkeling van je kind. “Praat met je kind, is een belangrijk advies. Veel ouders denken dat ze zo weinig mogelijk in hun eigen taal met kinderen moeten spreken, maar dat is een misverstand: hoe meer taal je gebruikt, hoe beter het kind zich ontwikkelt, in beide talen.”

De cursus is bedoeld voor het hele onderbouwteam van een school, niet voor individuele leerkrachten. Eva Waij en Marieke Wolfsen: “Wij denken dat het alleen werkt als het hele onderbouwteam deelneemt, zodat het zich van daaruit ook kan verspreiden naar de midden- en bovenbouw. Een school moet er echt tijd voor willen maken, en goed taalonderwijs tot een van de speerpunten maken van het kwaliteitsbeleid. Is je taalonderwijs op orde, dan heb je daar op alle gebieden profijt van.” 

De folder van de cursus Kinderen met Spraaktaalproblemen in de Onderbouw kun je hier downloaden. Voor meer informatie over het Expertisecentrum van VierTaal en Kentalis en over de cursus kun je contact opnemen met Eva Waij: e.waij@viertaal.nl, 06-51138856.

Deel deze pagina: